{"id":943,"date":"2020-05-22T18:38:53","date_gmt":"2020-05-22T18:38:53","guid":{"rendered":"https:\/\/sit-ks.org\/?p=943"},"modified":"2020-05-22T18:38:53","modified_gmt":"2020-05-22T18:38:53","slug":"personat-me-aftesi-te-kufizuara-sfidat-dhe-integrimi-i-tyre-si-studente-ne-universitetin-e-prishtines","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/personat-me-aftesi-te-kufizuara-sfidat-dhe-integrimi-i-tyre-si-studente-ne-universitetin-e-prishtines\/","title":{"rendered":"Personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, sfidat dhe integrimi i tyre si student\u00eb n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Unik Ukshini \u00ebsht\u00eb student i muzik\u00ebs n\u00eb Fakultetin e Arteve t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs (UP). Sfidat e tij p\u00ebrgjat\u00eb studimeve dallojn\u00eb me ato q\u00eb student\u00ebt tjer\u00eb mund t\u2019i ken\u00eb p\u00ebr shkak q\u00eb Uniku \u00ebsht\u00eb i verb\u00ebr. Ai tregon se gjat\u00eb studimeve \u00ebsht\u00eb ballafaquar me munges\u00eb t\u00eb literatur\u00ebs n\u00eb sistemin Brielle dhe se n\u00eb UP nuk ka aspak literatur\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kategori t\u00eb personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebsaj, ai thot\u00eb se ndihma prej koleg\u00ebve t\u00eb fakultetit nuk i ka munguar.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cKoleg\u00ebt m\u00eb kan\u00eb ndihmuar n\u00eb p\u00ebrcjellje deri n\u00eb fakultet duke e b\u00ebr\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb leht\u00eb p\u00ebr familjen. P\u00ebrpos k\u00ebsaj m\u2019i kan\u00eb diktuar m\u00ebsimet, notat muzikore dhe pentagramet nd\u00ebrsa un\u00eb i kam shkruar n\u00eb laptop ose telefon p\u00ebr ta pasur m\u00eb leht\u00eb q\u00eb t\u2019i lexoj dhe m\u00ebsoj ato m\u00eb von\u00eb,\u201d thot\u00eb Uniku.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb njejtin rast e ka edhe D.S., nj\u00eb vajz\u00eb 27 vje\u00e7are dhe poashtu e verb\u00ebr, e cila ka p\u00ebrfunduar studimet n\u00eb Fakultetin Filozofik t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs n\u00eb Departamentin e Psikologjis\u00eb. Ajo tregon se kur ka qen\u00eb studente ka hasur n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb qasje n\u00eb fakultet dhe ishte pothuajse e pamundur pa nj\u00eb person t\u00eb dyt\u00eb. Gjithashtu i ka munguar edhe literatura e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kategori. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr ajo ka edhe raste personale kur ka hasur n\u00eb diskriminim dhe l\u00ebnie pas dore t\u00eb k\u00ebsaj kategorie.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Kam k\u00ebrkuar nga stafi udh\u00ebheq\u00ebs i fakultetit q\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb nj\u00eb asistent q\u00eb t\u2019i n\u00ebnshtrohem provimit pranues, mir\u00ebpo n\u00eb dit\u00ebn e provimit e kam par\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb siguruar asistenti p\u00ebrkat\u00ebs,\u201d thot\u00eb ajo.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Por asaj, fatmir\u00ebsisht, nuk i ka munguar ndihma nga koleg\u00ebt, e sidomos prej nj\u00eb pjese t\u00eb tyre q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb me t\u00eb duke e ndihmuar p\u00ebr leximin e literatur\u00ebs saq\u00eb pa ndihm\u00ebn e tyre do t\u00eb ishte shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, madje edhe i pamundur p\u00ebrfundimi i studimeve.<\/p>\n\n\n\n<p>L.B., 25 vje\u00e7ar dhe me v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb t\u00eb ecur, \u00ebsht\u00eb student i juridikut n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Ky tregon se e ka marr\u00eb me shum\u00eb qejf pun\u00ebn e studimeve, mir\u00ebpo \u00e7do dit\u00eb p\u00ebrballet me mungesa si pasoj\u00eb e infrastruktur\u00ebs s\u00eb fakultetit e cila nuk \u00ebsht\u00eb aspak e p\u00ebrshtatshme.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Ai bashk\u00eb me koleg\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb fakultetit disa her\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb ankesa p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e gjendjes.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cKemi b\u00ebr\u00eb k\u00ebrkesa p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e gjendjes, i kemi evidentuar problemet apo rastet ku duhej intervenuar p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e infrastruktur\u00ebs dhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera. K\u00ebrkesat jan\u00eb dor\u00ebzuar n\u00eb rektorat si dhe n\u00eb disa nj\u00ebsi akademike t\u00eb UP-s\u00eb, duke u takuar me dekan\u00ebt e atyre fakulteteve,\u201d shtoi ai.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Sipas tij, disa prej k\u00ebrkesave edhe u jan\u00eb pranuar dhe problemet jan\u00eb zgjidhur, mir\u00ebpo ka edhe aspekte t\u00eb tjera q\u00eb kan\u00eb hasur n\u00eb vesh t\u00eb shurdh\u00ebr, por ata nuk do t\u00eb ndalen deri n\u00eb realizimin e tyre. Mungesa t\u00eb tilla v\u00ebrehen qysh n\u00eb hyrje t\u00eb dy prej fakulteteve, Fakultetit t\u00eb Filologjis\u00eb dhe Fakultetit t\u00eb Shkencave Matematike Natyrore ku mungojn\u00eb pjerrina p\u00ebr ata persona q\u00eb p\u00ebrdorin karroca.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, n\u00eb janar t\u00eb vitit 2020 \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb pjerrin\u00eb n\u00eb rektoratin e universitetit p\u00ebr t\u2019ua b\u00ebr\u00eb atyre sa m\u00eb t\u00eb leht\u00eb qasjen.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh6.googleusercontent.com\/mcuTZH-am3Ib6jC1pKXH29fGOQobhTzJPWCAo2h2Va5VPm_-l0g7tuVCgzNSc_3SlGSV-S8LptvzYRTS_Q2mvvoCk_UQZmNDO2IiN_SatfJsc69r6ovjhEe_yKHCHS3qLxZDIDXVvi0khiE6eQ\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Foto: Fondacioni Handicap Students of Kosova<\/p>\n\n\n\n<p>Munges\u00eb ka edhe n\u00eb sinjalistik\u00eb p\u00ebr t\u00eb verb\u00ebrit, tualet t\u00eb qassh\u00ebm p\u00ebr ta dhe n\u00eb materiale tjera t\u00eb domosdosshme studimi p\u00ebr pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb k\u00ebtij komuniteti.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, p\u00ebr student\u00ebt e dalluar t\u00eb k\u00ebtij komuniteti ndahen <a href=\"https:\/\/masht.rks-gov.net\/uploads\/2019\/12\/bursat-2019-2020-lista-e-perfituesve-te-studenteve-me-aftesi-te-kufizuara.doc\">bursa vjetore<\/a>. Ata jan\u00eb poashtu t\u00eb liruar nga pagesa semestrale.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Durim Gashi, menaxher i projekteve n\u00eb HANDIKOS, thot\u00eb se kushtet e personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara nuk jan\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb siguruara dhe se Universiteti i Prishtin\u00ebs duhet t\u2019i p\u00ebrmbush\u00eb t\u00eb gjitha nevojat e student\u00ebve t\u00eb tyre pa dallime, ngase edukimi \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb e \u00e7do njeriu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Aft\u00ebsia e kufizuara \u00ebsht\u00eb spekt\u00ebr i gjer\u00eb dhe individual, si rezultat nevojat specifike p\u00ebr student\u00eb me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara mund t\u00eb jen\u00eb nevoja t\u00eb cilat variojn\u00eb, gjithsesi UP nuk q\u00ebndron mir\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbushjen e tyre. \u00c7\u00ebshtja q\u00ebndron te nevojat bazike (si r\u00ebnd\u00ebsia e qasjes n\u00eb objekt) ku si rrjedhoj\u00eb p\u00ebr shum\u00eb student\u00eb meaft\u00ebsi t\u00eb kufizuara \u00ebsht\u00eb e pamundur qasja n\u00eb to<\/em>\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebr t\u00eb tjera Gashi pohon se njeh shum\u00eb raste t\u00eb personave me nevoja t\u00eb ve\u00e7anta q\u00eb nj\u00ebher\u00eb kan\u00eb qen\u00eb student\u00eb n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, mir\u00ebpo i kan\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb studimet ngase \u00e7do dit\u00eb hasnin n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb k\u00ebt\u00eb universitet, v\u00ebshtir\u00ebsi k\u00ebto q\u00eb lidhen me individ\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb k\u00ebtij komuniteti.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDetail.aspx?ActID=2761\">Ligji p\u00ebr arsimin e lart\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb<\/a>, <strong>Neni 31<\/strong>, <strong>paragrafi 4.3<\/strong> konstaton se student\u00ebt mbrohen nga \u00e7do lloj diskriminimi, ligj ky t\u00eb cilit nuk i p\u00ebrmbahen plot\u00ebsisht.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas L.B, p\u00ebrfaq\u00ebsues i Fondacionit \u201cHandicap Students of Kosova,\u201d dhe nj\u00ebherit student n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, personat me nevoja t\u00eb ve\u00e7anta duhet t\u00eb ken\u00eb asistent\u00eb profesional\u00eb brenda fakultetit, e drejt\u00eb kjo e garantuar me ligje nd\u00ebrkomb\u00ebtare, mir\u00ebpo n\u00eb Kosov\u00eb kjo k\u00ebrkes\u00eb ende nuk u mirret parasysh.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cNevojat e personave me nevoja t\u00eb ve\u00e7anta n\u00eb Kosov\u00eb jan\u00eb t\u00eb shumta, sidomos n\u00eb fush\u00ebn e arsimit dhe edukimit. N\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve ato nuk mirren parasysh, sidomos n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e qasjes dhe rregullimin e infrastruktur\u00ebs brenda institucioneve arsimore, e cila p\u00ebrb\u00ebn shkelje baz\u00eb t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb k\u00ebsaj kategorie.\u201d\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Edhe ata tregojn\u00eb se ka raste q\u00eb student\u00ebt i kan\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb studimet p\u00ebr shum\u00eb arsye, nd\u00ebr t\u00eb tjera edhe si pasoj\u00eb e diskriminimit nga profesor\u00ebt p\u00ebrkat\u00ebs.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Universiteti i Prishtin\u00ebs nuk posedon statistika t\u00eb sakta rreth numrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb student\u00ebve me nevoja t\u00eb ve\u00e7anta q\u00eb aktualisht vijojn\u00eb studimet n\u00eb k\u00ebt\u00eb universitet, megjithat\u00eb ata posedojn\u00eb statistikat e student\u00ebve t\u00eb regjistruar n\u00eb tre vitet e fundit akademike t\u00eb cilat tregojn\u00eb se numri i t\u00eb regjistruarve \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i vog\u00ebl.<br><\/p>\n\n\n\n<table class=\"wp-block-table\"><tbody><tr><td>Viti akademik i regjistrimit<\/td><td>Numri i student\u00ebve<\/td><\/tr><tr><td>2017-2018<\/td><td>4<\/td><\/tr><tr><td>2018-2019<\/td><td>2<\/td><\/tr><tr><td>2019-2020<\/td><td>1<\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\n\n\n\n<p><em>Burimi: Universiteti i Prishtin\u00ebs \u201cHasan Prishtina\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Sipas k\u00ebtyre t\u00eb dh\u00ebnave, v\u00ebrehet se vet\u00ebm nj\u00eb p\u00ebrqindje shum\u00eb e vog\u00ebl e tyre jan\u00eb regjistruar n\u00eb k\u00ebt\u00eb universitet viteve t\u00eb fundit, ku gjat\u00eb vitit akademik 2017-2018 jan\u00eb regjistruar gjithsej 4 student\u00eb, n\u00eb periudh\u00ebn 2018-2019 jan\u00eb 2 student\u00eb, dhe n\u00eb vitin e fundit akademik 2019-2020 \u00ebsht\u00eb regjistruar vet\u00ebm nj\u00eb student me nevoja t\u00eb ve\u00e7anta.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa burime nga \u201cShoqata e t\u00eb verb\u00ebrve t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d tregojn\u00eb se jan\u00eb aktualisht 20 student\u00eb q\u00eb po studiojn\u00eb n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs dhe n\u00eb universitete private, nd\u00ebrsa 30 prej tyre i kan\u00eb p\u00ebrfunduar studimet.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Jan\u00eb k\u00ebto e shum\u00eb probleme t\u00eb tjera q\u00eb i kan\u00eb detyruar disa student\u00eb t\u00eb heqin dor\u00eb nga studimet, disa t\u00eb drejtohen drejt universiteteve private, e vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e tyre i kan\u00eb \u00e7uar studimet deri n\u00eb fund pavar\u00ebsisht v\u00ebshtir\u00ebsive t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb kan\u00eb hasur.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb k\u00ebrkesat e k\u00ebtyre student\u00ebve t\u00eb mos ndalen, duke k\u00ebrkuar n\u00eb p\u00ebrmbushje t\u00eb plot\u00eb t\u00eb nevojave p\u00ebr studime n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh6.googleusercontent.com\/5HOaFeVpcMSWSoW36-4VZDySx0rSDVFV7qF-RWARymQCxJ5lHu-iCSJ68fbOLh6uVRHCw7lg05dLRGhwxW_oTaWL28-JA9b3UJFpU3E17PEAw6Y7L0GERw9IR8xvRXNERWZ1HDKY\" alt=\"\" width=\"308\" height=\"301\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong><em>Mbi autorin:\u00a0 Rexhep Kameraj \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb programin \u201cGazetaria Transformuese\u201d q\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e projektit \u201cMb\u00ebshtetja e mediave dhe gazetaris\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut n\u00eb Kosov\u00eb\u201d, financuar nga zyra e Bashkimit Evropian n\u00eb Kosov\u00eb dhe realizuar nga Kosovo 2.0, CEL dhe QKSGJ dhe q\u00eb implementohet nga SIT dhe KosovaLive.<\/em><\/strong><br><\/p><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Unik Ukshini \u00ebsht\u00eb student i muzik\u00ebs n\u00eb Fakultetin e Arteve t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs (UP). Sfidat e tij p\u00ebrgjat\u00eb studimeve dallojn\u00eb me ato q\u00eb student\u00ebt tjer\u00eb mund t\u2019i ken\u00eb p\u00ebr shkak q\u00eb Uniku \u00ebsht\u00eb i verb\u00ebr. Ai tregon se gjat\u00eb studimeve \u00ebsht\u00eb ballafaquar me munges\u00eb t\u00eb literatur\u00ebs n\u00eb sistemin Brielle dhe se n\u00eb UP nuk [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":908,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-943","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogs"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=943"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":944,"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/943\/revisions\/944"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sit-ks.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}